آزاده خداپرست

نوروز1388، طی سفری به دور ترکیه، بر آن شدیم تا از نزدیک از زیبایی های تاریخی، فرهنگی و طبیعی این کشور همسایه بازدیدی داشته باشیم. از آنجا که هرجا تصویری از دیدنی های ترکیه به تصویر کشیده می شود همیشه تصاویری از دو منطقه کاپادوکیا و پاموکاله نیز به چشم می خورد، تصمیم گرفتیم که بازدیدی از منطقه پاموکاله که در جنوب غربی ترکیه و دو ساعتی شهر ساحلی آنتالیا قرار دارد، داشته باشیم. پس از بازگشت از ترکیه و در فاصله کمتر از یک ماه از بازدید پاموکاله به پیشنهاد یکی از دوستان برای بررسی وضعیت یک اثر ملی طبیعی سفری به چشمه های باداب سورت که کمتر از یک سال پیش به فهرست آثار ملی ایران اضافه شده، داشتیم و این بازدید من را برآن داشت تا به مقایسه اجمالی بین این دو پدیده طبیعی و کم نظیر بپردازم.

پاموکاله ( قلعه سفید) در نزدیکی شهر دنیزلی در منطقه ای کوهستانی و در فاصله ای اندک از دریای مدیترانه واقع شده است. روستای کوچک نزدیک به این اثر طبیعی پر از مهمانسراها و هتل های کوچک و بزرگ و تفریحگاه های متنوع است که اکثراً توسط افراد محلی و بصورت خانوادگی اداره می شوند. اگرچه ما در فصل خلوتی به آن ناحیه سفر کردیم ولی به راحتی می توان حجم توریست هایی را که در فصل گرم سال به این ناحیه سرازیر می شوند را حدس زد. بدلیل کمبود توریست ما توانستیم اتاقی با سرویس بسیار عالی و صبحانه کامل با هزینه 8000 تومان برای هر نفر گرفته و بعد از قرار دادن وسایل پیاده به سمت این اثر حرکت کنیم.

جذابیت این منطقه وجود چشمه های آب گرم معدتی در آن می باشد که قدمت آنها به زمان رم باستان می رسد و به همین دلیل باقیمانده شهر تاریخی hierapolis که نام قدیم پاموکاله بوده است نیز در نزدیکی محل چشمه قرار دارد و دولت ترکیه آنرا به شکل موزه در آورده است. به دلیل وجود مواد معدنی غنی از جمله ترکیبات کلسیم در آب و انباشت آنها به مرور زمان کوهی پلکانی مانند و بلند از رسوبات کلسیمی این چشمه ها ساخته است که فرو ریختن آب از نوک این کوه پلکانی بر روی طبقات آن حوضچه های آبی رویایی و خیره کننده ای ساخته است که حیرت هر بیننده ای را برمی انگیزد.

این منطقه علاوه بر اینکه توسط دولت ترکیه حفاظت می شود جزء آثار طبیعی اروپا نیز به ثبت رسیده و سالانه بودجه ای نیز ازطرف اتحادیه حمایت از آثار تاریخی فرهنگی و طبیعی اروپا برای حفظ این اثر تخصیص می یابد. ورودی این مکان تاریخی تفریحی حدود 15000 تومان است که شامل امکان پیاده روی در پلکان ها، بازدید از باقیمانده شهر قدیمی و استخر چشمه های آب معدنی می شود. دو مسیر برای رسیدن به بالای پلکان ها وجود دارد. یکی مسیر ماشین رو که اغلب توریست ها از آن مسیر خود را به بالای پلکان ها می رسانند و دیگری عبور از روی حوضچه ها و طبقات برای رسیدن به طبقات بالاتر است که در ابتدای این مسیر شما باید کفش های خود را در آورده و پابرهنه مسیر را ادامه دهید، مامورین زیادی نیز مسئول کنترل این مسئله هستند. در طبقات فوقانی که ارتفاع کمتری داشته و جوان تر هستند، پیاده روی ممنوع می باشد. کار جالب دیگری که مسئولین دراین محل انجام می دهند کنترل مسیر آب چشمه به منظور افزایش سطح این پدیده می باشد. از آنجایی که بیشتر توریست هایی که به دیدن آثار تاریخی می آیند، کهنسال هستند، استخری بی نظیر در بالای این محل ساخته شده که آب معدنی چشمه های پاموکاله در آن قرار می گیرد و جلوی درب ورودی آن مواد معدنی موجود در آب چشمه ، میزان آنها و فواید هریک به تشریح بیان شده است. در ماه فروردین که فصل گردشگری در کشور ترکیه محسوب نمی شود و در زمان محدودی که ما در آن مکان اقامت داشتیم حداقل 1000 نفر برای بازدید از منطقه و استفاده از استخرآن در محل بودند.

و اما باداب سورت خودمان، یک پدیده کاملاً مشابه با آنچه در ترکیه دیده بودیم با همان شرایط جغرافیایی، مشرف بودن به کوهستان های بلند و نزدیکی به جاذبه های توریستی دیگر مانند دریای خزر که تنها 2 ساعت تا چشمه فاصله دارد. تفاوت عمده باداب سورت با پاموکاله در رنگ آب است که به دلیل تفاوت مواد معدنی موجود در آب این دو چشمه است. باداب سورت بسیار جوان تر از پدیده مشابه خود در ترکیه است و مساحت کمتری را پوشانده است، ولی این چیزی از زیبایی این اثر طبیعی نمی کاهد. آب نارنجی رنگ این چشمه طبقاتی به همین رنگ تشکیل داده که با پس زمینه سبز درختان و کوهستان های اطراف منظره بکری را به نمایش می گذارد.

و حال آنچه باعث تفاوت این دو اثر می شود کم لطفی مردم و مسئولان به این اثر است، اینجا کسی برای دیدن باداب سورت بلیط نمی فروشد، نیازی نیز کفش هایت را بکنی و به سختی روی پلکان ها راه بروی، می توانی با کفش بروی و یا اصلاً می توانی با ماشین بروی. هرکس که نیاز به آب تنی داشته باشد به راحتی راه های خروجی چشمه را با هرچه که دم دستش باشد می بندد تا بتواند استخری برای خود مهیا کند. آب این چشمه مانند آب برادر ترکش گرم نیست و بازدید کنندگان برای حل این مشکل در پلکان ها آتش برپا می کنند تا سنگ ها را داغ کرده و در آب بیندازند و دمای آب را برای خود متعادل کنند.

علاوه بر این همه، معدن سنگ است که دقیقاً در زیر چشمه با سرعت در حال پیشروی است و همین روزهاست که به چشمه برسد. نمی دانم کجای این اثر ملیست؟ یا اینکه ما معنی اثر ملی را نمی دانیم، این سوال در ذهن پیش می آید که چطور یک پدیده مشابه در دو کشور مجاور با چنین عکس العمل های متفاوتی روبرو هستند. یکی چنین سود آور و در حال پیشروی و باداب سورت ما مظلومانه در حال زوال و مردم روستای مجاور محروم از هر نوع امکانات

عکس ها از امیر پاکرو، پاموکاله ترکیه