جناب آقاي قاليباف شهردار محترم تهران

با سلام؛

آگاهی یافتیم که در برخی زیر مجموعه‌های شهرداری تهران، از جمله شهرداری منطقه یک و سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، طرحی برای ساخت و سازهایی همچون پد بالگرد و پناهگاه‌هایی با گنجایش بسیار زیاد (بر اساس شنیده‌ها در حد دویست نفر) در مناطق با ارتفاع بالا مانند قله توچال (3950 متر)، ارتفاعات پلنگ‏چال، فرحزاد و دارآباد در ارتفاعات بالاتر از 2000 متر، در دست بررسی است. گویا توجیه اصلی این طرح کمک به امداد و نجات کوه پیمایان است، اما در طرح، احداث خوابگاه و غذاخوری و امکانات آب لوله‌کشی و برق هم دیده شده است.

به نظر ما ساخت این پناهگاه‌ها نه تنها هیچ ضرورتی ندارد؛ بلکه به جز اتلاف سرمایه، موجب آلودگی محیط زیست، تخریب چشم انداز طبیعی، و افزایش حادثه‌های ناگوار نیز خواهد شد. دلایلی که ما برای این ادعا داریم، از سوی شماری از کارشناسان کوه نوردی و امدادگران همکار ما به تفصیل در نشست‌هایی که در سال 1387 و اوایل 1388 در ستاد مدیریت بحران تهران برگزار شد، همچنین در قالب مقاله‌هایی که به «سمینار کوهستان پاک و ایمن» (18/4/89) ارایه شد، بیان گردیده است. در این جا فقط به چند نکته اشاره می‌کنیم:

موضوع جستجو، امداد، و نجات مصدوم در ارتفاعات، در درجه اول وابسته به امر آموزش و اطلاع رسانی است که این امر دو وجه دارد: اطلاع رسانی و آموزش همگانی برای کوه پیمایان، و آموزش های تخصصی برای امدادگران و کوه نوردان داوطلب نجات و خلبانان بالگرد. در مقایسه با امر آموزش، احداث ساختمان و پد بالگرد و مانند آن بسیار کم اهمیت است، چرا که حادثه در هر نقطه ای ممکن است رخ دهد و نمی توان برای پیشگیری از آن تمامی کوهستان را به زیر ساخت و ساز برد. به علاوه، در کوه های شمال تهران بیش از حد لازم پناهگاه و ساختمان های دیگر موجود است که می توان از آن ها، پس از اصلاحات لازم، برای نشستن بالگرد و دیگر کارهای امدادی سود جست.

تجربه و اطلاعات موجود نشان می‌دهد که بخش عمده ی حادثه ها، به ویژه حادثه های مرگ‏بار، در کوه های شمال تهران در حول و حوش پناهگاه ها یا در راه رسیدن به آن ها رخ داده است. چرا که پناهگاه عامل جذب کوه‏پیمایان کم تجربه یا بدون تجهیزات به ارتفاعات بالا است.

اطراف تمامی پناهگاه های شمال تهران (و دیگر نقاط کشور) به کانون های تمرکز زباله بدل شده اند و این سازه ها نقش عمده ا‌ی در آلوده سازی محیط زیست دارند. بدیهی است که جمع آوری زباله و مدیریت فاضلاب در ارتفاعات بالا و در فصل‌های مختلف با دشواری‌های گوناگون همراه است و هزینه های بسیار سنگینی خواهد داشت.

کوه های شمال تهران، آخرین بقایای محیط های طبیعی شهر را در بر گرفته اند؛ هرگونه ساختمان سازی در این کوه ها و «شهری کردن» آن‏ها گامی در جهت نابود سازی این میراث گران قدر به شمار می‌آید. کوه های شمال تهران در حال حاضر به اندازه ی کافی (و در واقع بیش از ظرفیت خود) مسیر، سازه و امکانات دیگر برای پیاده روی و تفریح دارد، و برای استفاده ی مردم فقط لازم است که وضع طبیعی این کوهستان حفظ شود.

جمعی از سازمان های مردم نهاد

(NGO)های کوه نوردی و دوستدار محیط زیست انجمن كوه نوردان ايران

انجمن كوه نوردان ايران

انجمن حفظ محيط كوهستان

انجمن كوه نوردی دانشجويان دانشگاه تهران

موسسه ی كوهستان سبز

باشگاه كوه نوردي و اسكي دماوند

باشگاه كوه نوردی اسپيلت

رونوشت:

سرکار خانم ابتکار، رییس کمیته ی محیط زیست شورای اسلامی تهران

رییس سازمان مدیریت بحران شهر تهران

جناب آقای شعاعی، رییس فدراسیون کوه نوردی و صعودهای ورزشی

مدیر کل منابع طبیعی استان تهران

جناب آقای اشرفی پور، مدیر کل حفاظت محیط زیست استان تهران

مدیر اداره ی محیط زیست شهر تهران

شهریور سال 1389