دوستان گرامی به شما خوشامد می گویم و سپاسگزارم که در این نشست حضور یافته اید.

گزارش های دوره ای فعالیت های انجمن و هیات مدیره را حتما در فصل نامه ی کوه و تارنمای انجمن دیده اید؛ این گزارش ها، ضمیمه ی مطلب حاضر نیز هست و هر کس که مایل باشد می تواند نسخه ای از آن را از انجمن بگیرد. در زیر، ابتدا خلاصه ای از مهم ترین فعالیت های یک سال گذشته را می آورم و سپس به اختصار، اشاره ای خواهم داشت به تاثیر گذاری انجمن در جامعه ی کوه نوردی و محیط زیستی کشور، در چهار سال گذشته.

کارهای فنی، صعودها و پیمایش ها ؛ برگزاری دومین «اردوی سنگ نوردی برتر» با حضور فرانسوا برنار و آنتوان کایرول، از کوه نوردان برجسته ی فرانسوی (عضو GHM) در سنگسر- آبان ماه 88، دوره ی آموزش یخ نوردی در فرانسه با همکاری CAF و شرکت در جشنواره ی یخ نوردی اکرن- دی ماه 88، همکاری در برگزاری مانوور امداد و نجات در غار با انجمن غارنوردان و غار شناسان ایران در غار یخ مراد- دی ماه 88، برگزاری سومین جشنواره ی یخ نوردی ایران در رودبار قصران- بهمن 88، برگزاری جشنواره ی جهانی سنگ نوردی بیستون با همکاری فدراسیون و... - مهر ماه 89. چندین دوره ی دیگر مانند پزشکی کوهستان، کار آموزی کوه نوردی، آموزش محیط زیست، غار پیمایی، ایمنی در کوهستان، تغذیه در کوهستان، نقشه خوانی و کار با جی پی اس، و... توسط نمایندگی های انجمن در شهرهای گوناگون برگزار شده است. طرحی نیز برای اجرای دوره های آموزشی با همکاری آموزشگاه کوه نوردی فلات (به مدیریت دکتر ابوالفضل جوادی) تهیه کرده و توافق های اولیه ی آن را هم صورت داده ایم.

لازم می دانم در این جا از ابراهیم نوتاش، به خاطر برقرارساختن ارتباط انجمن با کوه نوردان فرانسوی و دیگر کوه نوردان اروپایی، و از فرنوش رییسی به خاطر فعالیت در کارگروه فنی انجمن قدردانی کنم.

در اسفند 88، لیلا اسفندیاری و عرفان فکری در برنامه ای به مدیریت سامون بروکس غارنورد برجسته ی انگلیسی، به مدت بیست روز به غارپیمایی و اکتشاف غار در منطقه ی مگالایا (هندوستان) پرداختند؛ دو غارنورد ایرانی، این برنامه را با حمایت انجمن اجرا کردند. در مرداد 89، ذبیح الله حمیدی (عضو هیات مدیره) به همراه پروانه کاظمی و حمید محمودی (از دیگر اعضای انجمن) به قله ی موستاق آتا صعود کردند. در شهریور 89، نه نفر از اعضای انجمن به مدت ده روز در منطقه¬ی تیتان (Teton) آمریکا به کوه نوردی و سنگ نوردی پرداختند؛ این برنامه، بخش نخست پروژه ی "مبادله ی کوه نورد" با آمریکن آلپاین کلاب (AAC) بود. در مهر ماه، دو تیم در برنامه هایی که انجمن با مشارکت شرکت اسپیلت البرز و سرپرستی حسین نظر برگزار کرد، توانستند قله ی مون بلان را صعود کنند.

قابل ذکر است که برنامه های هفتگی کوه نوردی و سنگ نوردی در تمام طول سال به دست دفترهای نمایندگی و گروه های کوه نوردی همکار انجمن برگزار شده است.

ارتباط ها؛ برای افزایش همکاری و هم اندیشی و ارتقای دوستی میان کوه نوردان، علاوه بر کوه پیمایی ها و دوره های آموزشی، کارهای "ستادی" هم داشته ایم که برای مثال می توان اشاره کرد به: فرستادن هزاران مورد پیامک، رایانامه، نامه، نمابر، و گفتگوهای تلفنی بی شمار، برگزاری نشست های بسیار در دفتر مرکزی و دیگر دفترهای انجمن، نشست های ماهانه (که در تهران، شمار آن تا آبان 89 به 93 مورد رسید)، نمایشگاه ها و نشست های روز ملی دماوند، جشن کوهستان، روز ملی علم کوه، دادن ده ها مقاله و خبر و گزارش به مطبوعات و خبرگزاری ها، و حضور در چندین برنامه ی رادیویی و تلویزیونی، و... .

به جز ارتباط های داخلی، همچنین مراوده های موثر و یا همکاری هایی با فدراسیون جهانی کوه نوردی (UIAA)، سازمان GHM، آمریکن آلپاین کلاب، کلوب آلپن فرانسه، و آلپاین کلاب انگلستان داشته ایم و طرح هایی نیز برای همکاری بیشتر در آینده تهیه کرده ایم.

سپاسگزارم از عباس ثابتیان که در برقراری و حفظ ارتباط های خارجی انجمن بسیار موثر بوده است.

کار فرهنگی؛ به جز کارهای رسانه ای که در بالا به آن اشاره شد، در یک سال گذشته کارهای فرهنگی دیگری هم داشته ایم: غنی تر ساختن و تجهیز کتابخانه و آرشیو عکس و فیلم انجمن، جمع آوری اقلام با ارزش برای گنجینه ی آثار کوه نوردی، اداره ی چهار تارنمای انجمن و قرار دادن صدها خبر و گزارش و مقاله در آن ها، تهیه ی بروشورهای چند زبانه ی معرفی کوه هاي ایران، حضور در نمایشگاه کتاب کوه شامونی و معرفی کوه ها و کوه نوردی ایران در مرداد 89، مشارکت در تهیه ی فیلم های کوه نوردی و مستند سازی و مصاحبه با بزرگان کوه نوردی کشور (که در این مورد، همکاری ارزنده ی رضا نظام دوست در خور تقدیر است)، ارایه ی چند کنفرانس در زمینه ی مسایل مربوط به کوه نوردی و طبیعت، برگزاری کلاس های آموزش زبان فرانسه، برنامه های نکوداشت یا معرفی پیش کسوتان کوه نوردی، برگزاری نمایشگاه عکس های زنده یاد اسماعیل زاده، اقدام به چاپ کتاب «راهنمای کوه ها» ی اسماعیل زاده، و برگزاری مراسم دهمین سالگرد تاسیس انجمن در اسفند 88 در همدان،... .

از محمد نوری و بهرام ذوالفقاری سپاسگزارم که کار زیادی در زمینه ی غنی سازی کتابخانه و گنجینه ی آثار انجمن انجام داده اند.

کار زیست محیطی؛ فعالیت های پر شمار گروه دیده بان کوهستان انجمن (دکا) که فهرست بخش هایی از آن را می توانید به پیوست ببینید، این تشکل و کل انجمن را در کشور به مرجعی در زمینه ی مباحث محیط کوهستان بدل ساخته است. در سال گذشته این فعالیت ها به صورت پیوسته ادامه داشت، به گونه ای که مورد توجه و بعضا تقدیر سازمان هایی مانند صدا و سیما، سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان میراث فرهنگی، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه شهید عباسپور، دانشگاه تربیت مدرس، استادان و سازمان های مردم نهاد فعال در محیط زیست، چند شهرداری و شورای شهر، دفتر عمران سازمان ملل (UNDP) در تهران، سازمان های کوه نوردی خارجی که با انجمن در ارتباط بوده اند، و همچنین رسانه ها قرار گرفت.

در گروه دیده بان کوهستان، فعالیت های رضا میرزایی، موسی عرب ورامین، فاطمه حبیبی (تهران)، کیوان بیگلریان (کلاردشت)، عبدالله صفری (کرمان)، نادر ضرابیان (لواسان)، صفیه گودرزی (بروجرد)، محمد رضا محمد پور (دزفول)، و دوستان مازندرانی مان در انجمن دوستداران دماوند، در خور سپاسگزاری است.

کار تشکیلاتی؛ در یک سال گذشته، بیش از 600 نفر عضو جدید گرفتیم، ده دفتر نمایندگی جدید (در شهرهای مراغه، زنجان، همدان، سنقر، اورمیه، رودسر، سمیرم، شاهرود، خرم آباد، و آمل) تاسیس کردیم، و سازمان های زیر (رسما با پر کردن فرم های مخصوص) خود را به عنوان "عضو همکار" انجمن معرفی کردند: باشگاه اسپیلت، گروه کوه نوردی نیک اندیشان، گروه پارس شمیران، گروه کلک چال، گروه همت شمیران، گروه مهر 85، گروه ایرانکوه. در ابتدای سال 89 برای این سال «تقویم فعالیت» تنظیم کردیم که تا کنون نزدیک به نیمی از فعالیت های پیش بینی شده در آن اجرا شده است.

یکی از دیگر کارهای ما، همکاری در تشکیل سازمان های مردم نهاد دیگر بوده است؛ در سال گذشته، با دوستان دست اندر کار راه اندازی «انجمن غارنوردان و غارشناسان ایران»،«انجمن پایشگران محیط زیست» و «انجمن دوستداران دماوند» همکاری هایی داشته ایم.

کار مالی؛ در یک سال گذشته، توانستیم بنیه ی مالی انجمن را باز هم کمی تقویت کنیم، به طوری که نه تنها هزینه های جاری دفتر را (که ماهانه در حدود 13000000ریال بوده است) به موقع پرداخته ایم، بلکه توانسته ایم کمک هایی هم به چند برنامه داشته باشیم (به یکی از اعضای تیم صعود تیتان، به برنامه ی مگالایا، به انجمن حمایت از حیوانات، به برنامه ی پاک سازی شمال دماوند، به شرکت کنندگان در جشنواره ی یخ نوردی اکرن، صعود قله ي نان (هيات تهران)، عضويت سه نفر درGHM و جشنواره ی سنگ نوردی بیستون). همچنین کارهایی مانند تهیه ی مقداری وسایل فنی برای انجمن، تبدیل تراس دفتر به اطاقک، و ساختن ویترین برای کتابخانه و گنجینه را هم به انجام رسانده ایم.

لازم می دانم از سهند عقدایی به خاطر کمک به درآمد زایی برای انجمن سپاسگزاری ویژه داشته باشم.

مشارکت در امداد و نجات؛ در زمستان و بهار گذشته، در کوه های شمال تهران همکار هیات کوه نوردی استان تهران در «ستاد اطلاع رسانی و پیشگیری از حوادث» بودیم. در طرحی هم که جمعیت هلال احمر و هیات کوه نوردی شمیران در موضوع جستجو، امداد و نجات در کوهستان داده اند، همکاری هایی داشته و قول مشارکت فعال در برنامه های آینده را داده ایم. اعضای انجمن، هر جا که از آنان خواسته شده با تمام توان در این برنامه ها شرکت کرده اند؛ در این زمینه به ویژه از کیومرث بابازاده و جواد نظام دوست سپاسگزاری می کنم که در سال گذشته مانند سال های پیش، از فعال ترین امدادگران کوهستان در ایران بوده اند.

ضعف ها؛ هیات مدیره نتوانست چنان که باید و شاید، از توان انجمن در اجرای برنامه های مختلف همسو با هدف های اساسنامه استفاده کند؛ به طور مشخص، نتوانستیم دوره های آموزشی و برنامه های کوه نوردی را به میزان مطلوب اجرا کنیم. همچنین نتوانستیم تمام برنامه های پیش بینی شده در تقویم سال 89 را در زمان های مورد نظر به اجرا درآوریم، و نتوانستیم از تمام پتانسیل های کسب درآمد برای انجمن، استفاده کنیم.

پیشنهادها؛ 1- در هیات مدیره ی آینده می توانیم چند عضو از دوستان شهرهای دیگر (به جز تهران) داشته باشیم؛ در این صورت، بهره مندی انجمن از ابتکارها و توان کوه نوردان نقاط مختلف کشور بیشتر خواهد شد. رایزنی ها و تصمیم گیری های هیات مدیره هم می تواند با تلفن و نمابر و امکانات رایانه ای انجام شود. 2- روی درآمد زایی برای انجمن باید بیشتر کار شود؛ بخش هایی مانند اجرای صعود، برگزاری دوره های آموزشی، تهیه ی فیلم، و اداره ی تارنما (سایت) می تواند کلا به گروه های اجرایی که دستمزد می گیرند (و از آنان مسوولیت خواسته می شود) سپرده شود. در مورد درآمد زایی، شکور لطفی و رضا نظام دوست پیشنهادهای مشخصی داشته اند که لازم است هیات مدیره ی آینده به آن ها توجه کند. 3- یک شرکت تاسیس شود که انجمن یکی از سهام داران اصلی آن باشد؛ این شرکت می تواند با انجام کارهای تولیدی، خدماتی، و بازرگانی به درآمد زایی انجمن کمک کند. 4- دفترهای انجمن در شهرهای مختلف تمام تلاش خود را به کار برند تا دفتر کار به نام انجمن بخرند. همچنین می توانند در روستاهای مبدا کوه نوردی، خانه ها یا کلبه هایی برای خدمات دهی به کوه نوردان و گردشگران بخرند، و از این رهگذر درآمد زایی هم داشته باشند.

نگاهی کوتاه به کارنامه ی انجمن در فاصله ی 89-85

انجمن از آغاز فعالیت (آذر 1378) تا آبان 85 توانسته بود 1052 نفر را به عضویت بگیرد. از آبان 85 تا آبان 89 تعداد 1554 نفر دیگر عضو انجمن شدند، و در عین حال در این چهار سال، ده ها نفر دیگر به عنوان اعضای "گروه های همکار" انجمن به دایره ی طرفداران انجمن وارد شده اند. انجمن با اتکا به توان این اعضا و همکاران، نقش برجسته ای در جامعه ی کوه نوردی و جامعه ی طرفداران محیط زیست یافته و توانسته است در بسیاری از جریان های مربوط به کوه نوردی و کوهستان تاثیر گذار باشد:

کوه نوردی با کیفیت؛ موضوع تکراری بودن برنامه های داخلی و خارجی، و لزوم نوآوری در صعودها که از سوی انجمن طرح شده، تحرکاتی را در جامعه ی کوه نوردی پدید آورده است. به گونه ای که در سه سال گذشته چندین مسیر نو روی دیواره های پل خواب، سنگسر و بیستون باز شده، و در فدراسیون کوه نوردی هم نشانه هایی از رویکرد به اجرای کارهای فنی و نو پدید آمده است. برنامه ی گشایش مسیر روی برودپیک که نخستین نوجویی ایرانیان روی کوه های بلند جهان بوده، کاملا متاثر از بحث های مطرح شده از سوی انجمن بوده است و با مدیریت دو عضو قدیمی انجمن (کیومرث بابازاده و رامین شجاعی) اجرا شد. صعود به نانگاپاربات که از دشوار ترین قله های هشت هزار متری است، با اتکا به توان بخش خصوصی و با یک شعار زیست محیطی، از دیگر کارهای ممتاز کوه نوردی ایران بوده که به دست همکاران و اعضای انجمن صورت گرفت. همچنین نخستین حضور های فنی- زمستانی کوه نوردان ایرانی در آلپ ها از ابتکارات انجمن بوده است.

برقرار ساختن ارتباط با سازمان های با پرستیژی مانند «سازمان کوهستان بلند» (GHM، که با آن یک قرارداد همکاری بسته شد)، کلوب آلپن فرانسه، آمریکن آلپاین کلاب، و آلپاین کلاب انگلستان، به منظور معرفی بهتر کوه نوردی با کیفیت در ایران بوده است. در عین حال، یک هدف جنبی برای جشنواره ی فیلم و گزارش های کوه نوردی تعریف کردیم که همانا معرفی صعودهای شاخص، با هدف کمک به ارتقای فنی کوه نوردی کشور بوده است.

ابتکار در آموزش؛ اردوهای «سنگ نوردی برتر»، جشنواره های یخ نوردی، همایش های صحرایی غارنوردی، و کلاس های آموزش زبان فرانسه، قالب های جدیدی برای آموزش بوده که انجمن طراحی کرده و نقش قابل توجهی در ارتقای کیفی کوه نوردی کشور داشته است.

اخلاقیات کوه نوردی؛ به چالش کشیدن سوراخ کاری دیواره ها، و رویارویی با پناهگاه سازی و دیگر انواع «تجهیز» کوهستان، از مهم ترین موضوع هایی بوده که از سوی انجمن پیش کشیده شده و امروزه در سطح جامعه به شکلی جدی مطرح است. متن هایی هم با عنوان «پیمان نامه ی زیست محیطی» و «منشور کوه نوردی» تهیه و منتشر شد تا شاید با نظر دیگران ، کم کم به متونی برای استناد بدل شوند.

ارزش محیط زیست؛ برجسته سازی امر حفاظت کوهستان، و طرح موضوع پیوند ذاتی کوه نوردی با طبیعت دوستی، از دیگر اموری است که انجمن نقش برجسته ای در آن ها داشته است. یک دستاورد انجمن (که شاید بیشتر جنبه ی نمادین آن مهم باشد)، ثبت دماوند از سوی سازمان میراث فرهنگی، در فهرست آثار ملی بوده است؛ انجمن، در عنوان ساختن ضرورت این ثبت و در روند اجرایی آن نقش مهمی داشته است. پیشنهادهای دیگری هم در مورد ثبت ملی منطقه های کوهستانی داشته ایم: غار پراو، چشمه ی باداب سورت، و بند یخچال که دو مورد نخست به انجام رسیده است. انجمن همچنین ابتکارهایی در مورد اعلام چند «روز ملی» دیگر داشته است که اگرچه در تقویم رسمی کشور گنجانده نشده، اما کم و بیش شناخته شده و در محافل مربوط، مورد توجه قرار گرفته اند: روز ملی دماوند (13 تیر)، روز ملی مبارزه با سد سازی (29 اردیبهشت)، و روز ملی علم کوه (21 خرداد). انجمن همچنین در معرفی چند روز دیگر و انجام کار رسانه ای و برگزاری برنامه های ویژه در ارتباط با آن ها، بسیار فعال بوده است: روز جهانی کوهستان (11 دسامبر)، روز پاک سازی کوهستان (4 مهر)، و روز جهانی مقابله با سد سازی (14 مارس).

فقط در چهار سال گذشته، شمار مقاله ها، گزارش ها، و خبرهایی که در ارتباط با حفاظت محیط های کوهستانی نوشته ایم و در روزنامه ها، مجله ها، خبرگزاری ها، و تارنماهای دیگر منتشر شده، به چند صد تا می رسد؛ چند ده برنامه در این زمینه در صدا و سیما داشته ایم؛ در ده ها همایش سخن رانی کرده ایم؛ و صدها برنامه ی پاک سازی کوهستان و آموزش چهره به چهره اجرا کرده ایم. مجموع این کارها، انجمن کوه نوردان ایران (و به طور مشخص: گروه دیده بان کوهستان) را به سازمانی شاخص در زمینه ی فعالیت برای حفظ کوهستان بدل ساخته است.

آبان 1389