سيزدهم تيرماه، مطابق با جشن تيرگان، ازچهارسال پيش به نام "روز دماوند" خوانده شده و به اين مناسبت برنامههايي از سوي سازمانهاي كوهنوردي و گروه طرفدار محيطزيست و ميراثفرهنگي و طبيعي برگزار شد شركتكنندگان بر حفاظت از اين ميراث طبيعي تاكيد كردند.
از سال 1384 انجمن كوهنوردان ايران، در نزديكترين جمعه به سيزدهم تيرماه، همايشي را در شهر رينه، كه قديميترين و پررفت و امدترين مبدا صعود دماوند است برگزار ميكند. امسال اين مراسم در روز جمعه 14 تير در سالن ارشاد شهر رينه با حضور حدود 400 نفر برگزار شد. در اين مراسم كه با حمايت بانك كشاورزي اجرا شد، شهردار رينه، پرفسور هرميداس باوند (در مورد ميراثفرهنگي و مسووليت جهاني)، دكتر رضا مرادي غياثآبادي (در مورد جشن تيرگان)، صحبت كردند.
از بخشهاي جالب توجه برنامه، اجراي مراسم گلابپاشي (در سالن) و آبپاشان( در فضاي آزاد) بود كه از مراسم سنتي تيرگان بوده است. همچنين اجراي موسيقي مازندراني و اجراي سرود "البرز پاك" توسط دانشآموزان يكي از مدرسههاي شهر دماوند، مورد توجه همگان قرار گرفت.
سيزدهم تيرماه، مقارن با روز جشن تيرگان، روز ملي دماوند خوانده شده است. امسال، سازمان ميراث فرهنگي کوه دماوند را به عنوان نخستين اثر طبيعي کشور در فهرست آثار ملي به ثبت رسانده و قرار است تا آخر تيرماه، در «جشن ثبت دماوند» اين موضوع اعلام رسمي شود. سازمانهاي مردم نهاد که از پنج سال پيش پيگير گنجاندن يک روز به نام روز ملي دماوند در تقويم رسمي کشور بودهاند و همچنين در اين سالها به دفتر رئيسجمهور، سازمان حفاظت محيط زيست، و سازمان ميراث فرهنگي پيشنهاد و طرح براي ثبت دماوند داده و آمادگي خود را براي همکاري با اين نهادها در اين زمينه اعلام کردهاند، اکنون بسيار خوشحالاند که موضوع را انجام يافته ميبينند. روشن است که « ثبت کاغذي » دماوند و سپردن آن به گزند عاملهاي مخربي که اين چشمانداز سرزميني و نماد ملي ـ طبيعي را به تباهي ميکشانند، خواسته دوستداران اين آب و خاک نيست. آنچه که ميتواند کارساز باشد، تلاش موثر براي حذف اين عاملهاي آسيبرسان، شامل معدنکاوي، راهسازي، چراي دام، گردشگري و کوه نوردي غيرمسوولانه و ساختمانسازي لگام گسيخته در شهرها و روستاهاي دامنه دماوند، است.
در نشستي که نمايندگان سازمانهاي کوه نوردي در بعدازظهر 13 تير با آرش کوشا دبير کميته ملي طبيعتگردي داشتند (پيش از آغاز همايش روز ملي دماوند در فرهنگسراي بهمن)، حاضران به چندين مورد از تخريبها و آلودهسازيها در دماوند (و کوههاي ديگر ) اشاره کردند و ايشان اظهار داشت که کميته و سازمان ميراث فرهنگي به اين موضوعها رسيدگي خواهند کرد. مدير گروه ديدهبان کوهستان (عباس محمدي) گفت که بااحترام به سخنان دلسوزانه و درست دوستان، لازم ميداند يک پيشنهاد مشخص و اجراشدني در کوتاه مدت، به سازمان ميراث فرهنگي بدهيم تا به عنوان گام ملموس نخست، پس از قضيه ثبت به اجرا و عمل درآيد. پيشنهاد نگارنده اين بود که سازمان با استفاده از جايگاه قدرتمندي که دارد، بلافاصله اقدام به لغو پروانههاي بهرهبرداري از معدنهاي پوکه دماوند کند ؛ اگر تنظيم شمار دامها با ظرفيت مراتع دماوند يا جلوگيري از ساختمانسازي به زمان و اراده و هزينه بسيار نياز دارد، اما تعطيل کردن اين معدنها که بدشکلترين و جبران ناشدنيترين آسيب را به اين کوه ملي ميزنند، به سرعت و با هزينه بسيار کم ممکن است. ميراث فرهنگي ميتواند در گفتوگو با وزارت صنايع و معادن ترتيب جبران خسارت بهرهبرداران را بدهد (مثلا با پرداخت نقدي يا واگذاري معدن در جاهاي ديگر) و کار را در همين يکي دوماهه به سرانجام برساند.
.jpg)
